Cây gậy đập vào vòng chảy thời đại u mê
Lấy đạo làm người làm nguyên tắc, nguyên lý cơ bản, xem đó là chìa khóa đưa đến thành công trong kinh doanh nói riêng và cuộc sống nói chung, cuốn sách này cung cấp những trải nghiệm, những bí quyết để biến ước mơ thành hiện thực. Nó là “một cây gậy đập vào vòng chảy xiết của thời đại u mê”.
Cách sống – Từ bình thường trở nên phi thường
Tác giả: Inamori Kazuo
Người dịch: Hữu Lợi
Nhà xuất bản: Thời Đại
Về tác giả
Inamori Kazuo sinh năm 1932 tại Kagoshima, Nhật Bản. Ông tốt nghiệp khoa Kỹ thuật công nghiệp tại Đại học Kagoshima. Năm 1959 ông thành lập Công ty cổ phần Kyoto Ceramic (hiện nay là Công ty Kyocera). Năm 1984 ông thành lập Công ty Đi (hiện nay là KDDI).
Từ 2001, ông trở thành cố vấn tối cao. Năm 1984, ông trích từ tài sản riêng 200 tỷ yen (khoản 200 triệu USD) để thành lập quỹ Inamori và giải thưởng quốc tế Kyoto (danh giá như giải Nobel). Năm 1989, ông thành lập trường Seiwa đào tạo các nhà quản trị kinh doanh. Năm 2003, ông là người Nhật Bản đầu tiên được trao giải thưởng Bác Ái của quỹ Canergie (Mỹ).
Nội dung chính
Lấy đạo làm người làm nguyên tắc, nguyên lý cơ bản, xem đó là chìa khóa đưa đến thành công trong kinh doanh nói riêng và cuộc sống nói chung, cuốn sách này cung cấp những trải nghiệm, những bí quyết để biến ước mơ thành hiện thực. Nó là “một cây gậy đập vào vòng chảy xiết của thời đại u mê”.
PHẦN MỞ ĐẦU
Tại sao cuộc sống trong thời đại hiện nay có nhiều hiện tượng bi quan, chán chường, tiêu cực, không ít những vụ bê bối, thậm chí tội ác xảy ra?
Có lẽ do con người không tìm thấy ý nghĩa và giá trị của cuộc đời, không có phương châm sống. Vậy lẽ sống của cuộc đời là gì? Cuộc sống mang ý nghĩa và mục đích gì? Theo tôi, ý nghĩa cuộc sống của con người là nâng cao nhân cách và sống là quá trình mài giũa tâm hồn.
Sống là quá trình mài giũa tâm hồn. Cuộc sống cần có vật chất để thỏa mãn những khao khát tự nhiên, tuy nhiên khi từ giã cõi đời này, ta chẳng mang theo được thứ gì, chỉ một thứ duy nhất ta không mất đi là “tâm hồn”. Trong cuộc sống, ta có thể gặp nhiều trắc trở, bất hạnh, nhưng những điều khổ sở ấy cũng là những thử thách để ta mài giũa tâm hồn. Để rồi cuối cùng khi ra đi, ta sẽ có những điều tốt đẹp hơn so với khi mới đến thế gian này.
Nhân cách của con người được đúc ra từ hai chất liệu: tính cách bẩm sinh và tư duy triết học (quan niệm, tư tưởng), điều đó có nghĩa là tư tưởng đúng đắn, vững chãi thì sẽ tạo ra nhân cách đẹp. Vậy ta cần trang bị cho mình những tư tưởng nào? Đó là tư tưởng “đạo làm người” được chắt lọc suốt chiều dài lịch sử mà các bậc cha mẹ đã dạy cho con cái qua các bài học luân lý, như: ngay thẳng, không lam tham, không ích kỷ, không dối trá, không làm hại người khác…
Chân lý có thể có được bằng lao động quên mình. Để rèn luyện nhân cách, điều quan trọng nhất là làm việc cần mẫn mỗi ngày. Đức Phật từng thuyết giảng về Bát Chánh đạo, trong đó tinh tấn là nội dung quan trọng. Tinh tấn là lao động chuyên cần, là tập trung cao độ đối với công việc trước mắt, không để phân tâm. Lao động là sống, chúng ta phải thực sự sống từng ngày, từng phút, từng giây, đó là một cuộc sống tuyệt vời và cao đẹp.
Cuộc sống sẽ thay đổi 180 độ nếu thay đổi cách tư duy. Cuộc đời và thành quả công việc có được là nhờ phép nhân của ba thừa số tư duy, nhiệt huyết và năng lực.
Năng lực là tư chất bẩm sinh, nhiệt huyết hình thành do ý chí, hai yếu tố này luôn luôn dương theo mức độ của từng người. Yếu tố tư duy vô cùng quan trọng, nó mang giá trị âm hoặc dương tùy theo cách tư duy của mỗi người. Nếu ta tư duy sai, tức nó mang giá trị âm thì tích sẽ mang giá trị âm. Vậy thì tư duy theo “chiều dương” là thế nào? Không có gì phức tạp, chỉ cần mang trong người ý tưởng hướng thiện, biết ơn cuộc đời và mọi người, quan tâm đến mọi người, không ích kỷ, không tham lam, biết thế nào là đủ đối với mình… Đó là nguyên tắc luân lý, đạo đức cơ bản.
Quy luật của vũ trụ – những gì đã được hình thành trong tâm hồn chân thực. Kinh Phật có dạy “Tâm niệm tạo nghiệp”. Nghiệp được tạo ra từ thân, khẩu, ý. Có nghĩa là ngay khi người ta có ý định làm một việc gì đó thì đã tạo nghiệp mà không nhất thiết việc đó có xảy ra hay không. Nói cách khác, cuộc đời tốt đẹp sẽ mở ra đối với người luôn nghĩ điều thiện và ngược lại. Đây là quy luật tác động trong toàn vũ trụ, bởi vì, tâm hồn hướng thiện – có ích cho nhân loại, có ích cho xã hội – chính là ý chí của vũ trụ.
Kho tàng trí tuệ mang đến cái nhìn thấu suốt cho con người. Ở đâu đó trong thế gian này, trong vũ trụ này, tồn tại một “kho tàng trí tuệ” hay gọi cách khác là “giếng trí khôn” không thuộc sở hữu của con người, nhưng con người có khả năng tư duy – lĩnh hội những chân lý phổ biến tích trữ trong kho tàng trí tuệ đó, nên tri thức mà loài người có được ngày một phong phú và nền văn minh nhân loại ngày càng phát triển.
Thường xuyên xem xét đánh giá bản thân. Những năm gần đây, tôi lo lắng khi nhận thấy con người đang mất phương hướng, đang bước vào con đường lầm lạc, chính con người đã đẻ ra những vấn nạn mới như môi trường sống đang bị hủy hoại. Dù trí tuệ, kỹ năng có cao đến đâu chăng nữa nhưng tư duy đã sai lạc thì vẫn sẽ gây ra hậu quả tai hại.
PHẦN 1: BIẾN SUY NGHĨ THÀNH HIỆN THỰC
Quy luật cuộc đời – chỉ có những thứ mình muốn có. Từ kinh nghiệm bản thân, tôi mang trong lòng một niềm tin mãnh liệt rằng: Điều gì mà mình không muốn thì chắc chắn nó sẽ không đến với mình. Nghĩa là tâm nguyện của ta như thế nào thì cuộc đời ta trong thực tế sẽ là như vậy. Do đó, khao khát “muốn như vậy” là rất quan trọng.
Không ngừng suy nghĩ, ngay cả trong giấc ngủ. Ý muốn giống như hạt giống, là nhân tố đầu tiên và quan trọng nhất để hiện thực nảy mầm, bám rễ, thành cây, ra hoa, kết trái. Đó là một chân lý xuyên suốt cuộc đời.
Tuy nhiên, để biến khát vọng thành hiện thực mà suy nghĩ một cách bình thường là không đủ. Suy nghĩ phải thấu đáo, phải liên tục. Lúc nào cũng phải nung nấu suy nghĩ mãnh liệt, khát vọng cháy bỏng và những điều đó phải ăn sâu vào tiềm thức. Phải có niềm tin rằng sẽ làm được và lao động nỗ lực hướng về phía trước.
Không thể thành công nếu không thể lập kế hoạch chi tiết và chuẩn bị chu đáo. Khi bắt tay vào một việc mà từ trước tới nay chưa có tiền lệ, chưa từng có ai làm, bạn sẽ không thể tránh những lời dị nghị, dèm pha hay phản đối của những người xung quanh. Nhưng nếu như trong tâm bạn vẫn giữ vững niềm tin “sẽ làm được” và đã hình dung được các bước thực hiện thì cần mạnh dạn phát triển ý tưởng thành phương án tổng thể.
Tuy nhiên, khi chuyển qua giai đoạn lập phương án chi tiết thì phải thay đổi suy nghĩ, phải nghĩ đến những ý kiến phản biện để lập phương án một cách thận trọng, chặt chẽ, tỉ mỉ và phải tính hết được những rủi ro có thể xảy ra. Mạnh dạn, lạc quan khi bước vào giai đoạn thực hiện, không do dự, chần chừ. Như vậy bạn có thể hoàn tất công việc, biến giấc mơ thành hiện thực.
Ngã bệnh – Học được nguyên tắc lớn của đời sống tinh thần. Hồi nhỏ tôi mắc bệnh lao, mặc dù tôi rất lo sợ và cố tránh xa căn phòng mà chú tôi bị lao nằm tĩnh dưỡng, trong lúc ba tôi và anh tôi đến chăm sóc hằng ngày cho chú tôi mà không sao cả. Đúng là “ghét của nào, trời trao của ấy”. Khi chúng ta sợ hãi thì điều sợ hãi sẽ xảy ra.
Nhận ra chân lý: Tâm thức quyết định vận mệnh. Sau khi lành bệnh, tôi vẫn gặp nhiều thất bại, trục trặc trong thi cử, việc làm. Có đôi lúc cảm thấy chản nản, căm ghét xã hội và cả nỗi bất hạnh của mình. Nhờ sự giúp đỡ của thầy giáo cũ, tôi được nhận vào làm việc ở công ty Kyoto, nhưng công ty Kyoto ở trong tình trạng sắp phá sản, lương thì trả chậm, các bạn của tôi lần lượt bỏ công ty, chỉ còn lại mình tôi. Khi bị dìm vào đường cùng thì con người mới trở nên mạnh mẽ hơn. Tôi thay đổi thái độ, tập trung vào công việc, say sưa nghiên cứu ngày đêm, cuối cùng đã thành công trong việc tìm ra và tổng hợp được vật liệu fine ceramic dùng cho ti vi. Nhờ vậy, mọi người đánh giá tôi rất cao, tôi thích thú trong công việc, cảm thấy mình sống có ý nghĩa. Giây phút thay đổi tâm thức đã trở thành bước ngoặt trong cuộc đời tôi. Từ đó tôi xác định rằng cuộc đời mình tốt hay xấu đều do ý chí mình tạo ra.
Không bỏ cuộc, làm đến cùng sẽ thành công. Hãy tin vào khả năng của mình, tự đặt ra cho mình những rào cản cao hơn năng lực hiện có, toàn tâm, toàn ý để đạt được mục tiêu đã đặt ra. Luôn đốt cháy, không để tắt ngọn lửa tư duy.
Trước những việc tưởng như không thể làm được thì ta phải tự nhủ: chẳng qua là bản thân ta ở thời điểm hiện tại chưa làm được, nhưng trong tương lai sẽ làm được. Phải tin rằng, vấn đề là do ta chưa biết cách đánh thức năng lực đang ngủ quên đó thôi.
Nếu nỗ lực tiếp nối nỗ lực thì điều bình thường sẽ trở thành phi thường. Năng lực “đạt ước muốn” luôn tiềm ẩn trong chúng ta, điều quan trọng là phải đặt ra mục tiêu cao và để thực hiện mục tiêu đó thì sự nỗ lực âm thầm từng bước là điều không thể thiếu. Dù có ngước mắt lên trời xanh thì đôi chân vẫn đứng trên mặt đất. Giấc mơ, khát vọng có cao đến mấy thì ngày ngày chúng ta vẫn phải lăn lưng ra làm những công việc nhỏ nhặt nhất, đơn giản nhất. Sống hết mình, sống cật lực cho hôm nay thì sẽ nhìn thấy ngày mai.
Điều gì đã khiến những người bình thường trở thành xuất sắc? Đó là khả năng âm thầm nỗ lực không biết mệt mỏi, hoàn tất từng công đoạn, từng việc của họ, tích lũy thành tựu của từng ngày một cách bền bỉ. Bền bỉ khác với lặp đi lặp lại. Hôm nay phải làm tốt hơn hôm qua, ngày mai sẽ làm tốt hơn hôm nay. Siêng năng chịu khó suy nghĩ, dần dần sẽ tạo ra bước nhảy vọt.
Bí quyết của thành công là không đi lại những con đường đã quá quen thuộc.
Bạn có nghe thấy tiếng vị thần ở hiện trường không? Có những việc bế tắc vẫn hoàn bế tắc dù chúng ta đã suy nghĩ tìm tòi, đã mày mò làm đi làm lại, tìm đủ mọi phương cách. Thế nhưng, ngay khi chúng ta cảm thấy bó tay thực ra lại là bước khởi đầu. Lúc ấy, bạn hãy bình tâm trở lại, lặng lẽ quan sát tỉ mỉ nơi hiện trường, bạn sẽ nghe thấy tiếng nói của một vị thần, các sản phẩm sẽ nói với chúng ta về phương án giải quyết, tôi gọi việc này là “lắng nghe tiếng thì thầm của sản phẩm”. Thực sự, từ chiều sâu của tư duy, từ sự sắc bén trong quan sát của chúng ta, “sự sống” ẩn náu trong vật chất, như sản phẩm, công cụ sản xuất đã cất lên tiếng nói. Từ những khoảnh khắc giao cảm tâm-vật như thế, ta tìm ra phương án xử lý để đi đến thành công.
Thường xuyên để ý có chủ đích. Ông Nakmura Tenpu nói rằng: “Sẽ vô nghĩa nếu không để ý có chủ đích trong mọi hành động”.
Có thể so sánh để ý có chủ đích với cái dùi. Cái dùi là công cụ có hiệu quả để làm việc bằng cách tập trung lực vào một điểm ở mũi dùi. Nếu ai cũng tập trung toàn lực vào một điểm của mục đích thì chắc chắn sẽ hoàn tất được những công việc khó khăn.
Ôm ấp hoài bão lớn – Cuộc đời sẽ trở nên phi thường. Để sức mạnh của tư duy được kích hoạt, tạo ra thành quả lớn trong công việc, ta phải có hoài bão lớn. Hãy có chí lớn và hãy khát vọng mãnh liệt. Mới nghe, có người sẽ cho rằng đó là những điều viển vông. Nhưng người có thể tạo lập cuộc đời bằng bàn tay và khối óc của mình là những người có trong mình nền tảng đó.
Biết bao người đã từng nhìn thấy quả táo rơi từ trên cây xuống, nhưng chỉ có Newton nhận ra sự tồn tại của lực hấp dẫn mà thôi. Đó là do Newton luôn ý thức vấn đề một cách mãnh liệt, thấm sâu vào suy nghĩ hằng ngày. Cảm hứng sáng tạo chỉ được ban cho những người luôn ấp ủ hoài bão, không bao giờ từ bỏ khát vọng mãnh liệt trong giấc mơ của mình.
PHẦN 2: SUY NGHĨ TỪ NGUYÊN LÝ ĐẾN NGUYÊN TẮC
