Sự kết hợp đầu tiên và duy nhất của Thiên văn, Thư tịch, Khảo cổ, Ngôn ngữ, Văn hóa, Phong tục và Di truyền để khám phá Việt sử.
Dưới đây là trích lời dẫn của tác giả Trương Thái Du về cuốn sách:
“Dưới nhãn quan thiên văn, cổ sử Việt Nam bỗng hiện ra trước mắt chúng tôi rất khác, so với cách mà đại đa số người đã – đang và vẫn sẽ hiểu. Vấn đề hết sức logic: cổ sử Việt có một phần hữu quan rút ra từ sách vở Trung Hoa, được viết bởi những sử gia kiêm nhiệm lịch số, thiên văn, chiêm tinh bói toán mà điển hình nhất là Tư Mã Thiên với Sử Kí. Sau Tư Mã Thiên thiên văn học dần dần xa rời sử học, dẫn đến sai lệch và mâu thuẫn trong việc đọc và hiểu nhiều tư liệu lịch sử có liên quan đến thiên văn từ Tần-Hán trở về trước.
Nhiều điều chúng tôi sẽ luận bàn trong quyển sách này chưa từng có quyển sách nào đề cập, tra tự điển thì khái niệm hay nội dung hoàn toàn trái ngược, nhưng không bao giờ có nghĩa là nó không đúng và kẻ đang khám phá không làm việc có phương pháp. “Vô chiêu” trong trường hợp này, lại là thế mạnh của tôi khi tiếp xúc lịch sử. Nói cho cùng, hầu như chỉ những người có tư duy độc lập và bản tính tự do mới có thể đem đến cho cuộc đời cái mới, đưa vào từ điển từ mới mà thôi. Không ít học giả tự nhốt mình trong tù ngục và ngộ nhận gông cùm là tri thức, nệ cổ là phương pháp, đã dẫn đến việc kiến giải cổ sử Việt Nam hết sức tù mù, thực hư lẫn lộn, sai lầm chồng chất.
Ở góc độ nào đó, công việc của chúng tôi rõ ràng không phải đi tìm đáp số cho bài toán, mà điền ẩn số vào, sao cho phương trình cân bằng theo nhãn quan thiên văn học của những sử gia cổ đại thông tường thiên văn và lịch pháp. Nhiều ý kiến cho rằng việc tìm hiểu ngữ nghĩa loạt thuật ngữ lịch sử Nam Giao – Giao Chỉ – Tượng quận – Cửu Chân – Nhật Nam dưới ánh sáng thiên văn học của chúng tôi, chẳng khác việc tìm hiểu thực nghĩa danh từ Sài Gòn là mấy, sẽ có rất nhiều đáp số. Sài Gòn chỉ là một cái tên đơn lẻ, trong khi chúng tôi nhìn thấy tính hệ thống của loạt tên gọi kia. Hiển nhiên là tìm ra tính hệ thống thì thuyết phục hơn và dễ đến gần sự thật hơn rất nhiều.
Do hiểu biết hạn hẹp của chúng tôi về văn hóa, ngôn ngữ và lịch sử cổ đại, chắc chắn quyển sách này không thể không có những sai sót đáng tiếc. Tuy vậy, chúng tôi luôn luôn tin tưởng trực giác lịch sử của mình, và cũng tin quí vị độc giả sẽ lượng xá những nhầm lẫn rồi tự khai mở bí ẩn lịch sử đã được khơi gợi. Đó là thành công tối thiểu mà chúng tôi kì vọng.
Einstein viết: “Thật là dễ dàng tìm ra mối tương đồng nông cạn và vô nghĩa. Nhưng việc khám phá một vài nét cùng bản chất, ẩn dưới vỏ bọc của sự khác biệt ngoại vi, để tạo dựng, trên nền tảng này, một lí thuyết thành công, là công việc sáng tạo quan trọng”. [It is easy to find a superficial analogy which really expresses nothing. But to discover some essential common features, hidden beneath a surface of external differences, to form, on this basis, a new successful theory, is important creative work].
Nhà triết học người Anh Richard G. Swinburne cho rằng: Giả định đơn giản nhất được đề xuất để kiến giải một hiện tượng thường gần với sự thật hơn bất cứ các giả định có sẵn nào khác, các ước đoán của chúng cũng gần đúng hơn, nguyên l{ cơ bản và nguyên tắc nhận thức tiên nghiệm cho rằng giản dị là bằng chứng của sự thật. [The simplest hypothesis proposed as an explanation of phenomena is more likely to be the true one than is any other available hypothesis, that its predictions are more likely to be true than those of any other available hypothesis, and that it is an ultimate a priori epistemic principle that simplicity is evidence for truth].
Và cuối cùng Hegel nhận xét: “Kẻ học hỏi luôn luôn bắt đầu bằng việc tìm kiếm sai lỗi, nhưng học giả lại thấy được giá trị tích cực trong mọi thứ”. *The learner always begins by finding fault, but the scholar sees the positive merit in everything].
Quyển sách này được chia ra làm bốn phần. Phần một khai mở thực nghĩa các thuật ngữ Nam Giao – Giao Chỉ – Tượng quận – Cửu Chân – Nhật Nam từ góc nhìn thiên văn học, kết hợp chặt chẽ với việc khảo chứng tận gốc – nguyên ngữ các tài liệu sử học Tần – Hán trở về trước. Tất cả sử liệu thô và hàng loạt trích dẫn cổ thư liên đới sẽ giúp chúng tôi hình dung những gì đã xảy ra ở châu thổ sông Hồng trước năm 43 sau Công nguyên. Phần hai bàn luận về hệ quả mà các phần trên đưa tới, thử xét lại cổ sử Việt Nam từ thời Hai Bà Trưng trở về trước cũng như trả lời những câu hỏi lớn xưa nay vẫn tồn nghi. Phụ lục một là bản dịch trọn vẹn ba thiên Sử Kí, một thiên Hậu Hán Thư và một truyện cổ tích dân tộc Choang ở Quảng Tây. Đây là những thư tịch gốc liên quan hữu cơ đến cổ sử Việt Nam. Phụ lục hai giới thiệu đại cương về thiên văn hiện đại và thiên văn cổ đại Trung Hoa, sơ lược các khái niệm, phương pháp thực hành thiên văn từ xưa đến nay, để người đọc hình dung được nội hàm một số trích dẫn lịch sử””
