CHÂU Á

Nhật Bản. Tokyo. 1Q84

Tokyo, Nhật Bản

Ấn Độ. Kerala. Chúa trời của những điều vụn vặt
 

Kerala, Ấn Độ

Với cuốn tiểu thuyết đầu tay The God of Small Things (Trùm chuyện vặt, 1997), nữ văn sĩ Ấn Độ Arundhati Roy (sinh năm 1961) được ví với Gabriel Garcia Marquez vì kế tục chủ nghĩa hiện thực huyền thoại. Tác phẩm kể chuyện ba thế hệ trong một gia đình lớn ở bang Kerala, Ấn Độ. Tình yêu, cái chết và những niềm say mê bị cấm đoán cùng tồn tại trong một thực tế phức tạp, nơi tất cả bỗng chốc có thể thay đổi. Mặc dù Kerala được coi là một trong những góc thiên đường trên mặt đất giục ta cần phải đến thăm nhưng trong tác phẩm này lại phơi bày cuộc sống của những người nghèo khó và những nhóm cư dân mất thực quyền, sự bất công của cơ chế phân biệt đẳng cấp và tách bạch người “tiện dân” với người không. Phong cảnh Kerala thật là ấn tượng: những sông ngòi uốn lượn, những đồng lúa mênh mông.
 

Việt Nam. TP Hồ Chí Minh. Người Mỹ trầm lặng
 

Sài Gòn – TP Hồ Chí Minh, Việt Nam

Cuốn tiểu thuyết công bố năm 1955 của nhà văn Anh Graham Greene (1904 – 1991) kể về những diễn biến hồi thập niên 1950 ở thành phố Sài Gòn lạ lùng và tuyệt vời. Có ba nhân vật chính: một nhà báo Anh thường trú ở miền Nam Việt Nam, một cô gái địa phương ngây thơ trong sáng và một người Mỹ vừa học xong đại học. Tâm hồn và nhiệt huyết Á Đông được chuyển tải vào cuốn tiểu thuyết hay đến nỗi gợi lên trong người đọc nỗi tò mò háo hức. “Tôi chẳng còn biết nữa, điều gì đã khiến tôi phải lòng Việt Nam. Có lẽ, ấy là vì ở đây tất cả đều đậm đặc: màu sắc, hương vị, và ngay cả mưa. Người ta bảo: anh muốn tìm kiếm cái gì thì anh sẽ tìm thấy ở đây”. Thả bộ trên đường Rue Cartinat (bây giờ là đường Đồng Khởi), ba nhân vật đã đến khách sạn Continental. Mở cửa vào năm 1880, khách sạn này vào hạng sang nhất châu Á. Chính tại đây Greene đã nảy ra ý tưởng và viết xong Người Mỹ trầm lặng.

CHÂU PHI

Kenya. Maasai Mara và Shaba. Vĩnh biệt châu Phi
 

Khu rừng cấm Maasai Mara, Nam Phi

Bạn đọc nhiều nước đã biết cuốn Out of Africa (Xa mãi Phi châu, 1937) của nữ văn sĩ Đan Mạch Isak Dinesen, tên thật là Karen Christenze Dinesen (1885 – 1962). Sau khi cưới nhà quý tộc Bror Blixen-Finecke, đầu thế kỷ XX, hai vợ chồng sang Kenya mở đồn điền cà phê rồi kết thân với nhà thám hiểm mê săn bắn Denys Finch-Hatton – người sau này thiệt mạng vì tai nạn xe hơi ở khu rừng cấm Tsavo. Vốn sống ở châu Phi, những cuộc săn “có gì đó khiến ta quên hết mọi ưu phiền, cảm thấy mình như người vừa tu một hơi hết nửa chai champagne và trái tim đập với nỗi hàm ân vì nó vẫn đang còn đập”. Thiên tự truyện của nữ văn sĩ phiêu lưu này lấy bối cảnh những khu rừng cấm Maasai Mara và Shaba.

Nam Phi. Cape Town. Tuổi trẻ
 

Bãi biển Clifton, Nam Phi

John Maxwell Coetzee (sinh năm 1940, giải Nobel Văn học 2003) đã công bố ba tập tự truyện về thời niên thiếu (Boyhood: Scenes from Provincial Life, 1997), thời thanh niên (Youth: Scenes from Provincial Life II, 2002) và đoạn đời sau (Summertime, 2009) miêu tả cuộc sống hồi trẻ của mình ở Thủ đô Nam Phi không được biết gì đến công bằng và tự do. Thời thế nay đã khác xưa, nhưng vẫn còn đấy những địa danh để bạn đi vào cuộc sống của nhà văn lừng danh: phố De Waal Drive, nơi từng diễn ra cuộc biểu tình lớn của công nhân, công viên Belsize hoặc bãi biển Clifton tuyệt đẹp, nơi chàng Paul và nàng Eleanor gặp nhóm họa sĩ.

CHÂU ÂU

Anh. London. Nửa đêm dài suốt cả ngày
 

Công viên hoàng gia Hyde Park, Anh

Nhà văn Hanif Kureishi sinh năm 1954, có cha là người Pakistan, mẹ người Anh, năm 2008 từng được tạp chí The Times bình chọn là “một trong 50 tác giả lớn nhất của Anh kể từ 1945”. Tài kể chuyện về mối tình đơn phương, mâu thuẫn gia đình và thất bại nghề nghiệp đã đưa tác giả vào hàng “sử gia” của các vấn đề xã hội hiện đại. Với tiểu thuyết Midnight All Day (tạm dịch Nửa đêm dài suốt cả ngày, 1999) lấy bối cảnh Thủ đô nước Anh, ông miêu tả mối quan hệ qua lại giữa các tình nhân với nhau, giữa vợ với chồng, cha mẹ với con cái mà không giấu những chi tiết nhạy cảm, tạo nên một hình ảnh London sinh động: những đêm trong quán xá ở khu phố sang trọng Notting Hill, chiếc hôn cháy bỏng của cặp tình nhân ở nhà ga xe lửa Victoria, những bữa tối đơn điệu ở bến tàu điện ngầm High Street Kensington và những cuộc dạo trong công viên hoàng gia Hyde Park. Tránh dùng những hình dung từ và những thủ pháp lý tưởng hóa, nhà văn này thích miêu tả thành phố thông qua những điều ngẫu nhiên tình cờ trong đời sống hàng ngày của cư dân.

Italy. Toscana. Ngàn ngày ở Toscana
 

Umbria, Italy

Marlena De Blazi (sinh năm 1952, Mỹ) với cuốn A Thousand Days in Tuscany a Bittersweet Adventure (Ngàn ngày ở Toscana – phiêu lưu cùng những ngọt bùi cay đắng, 2005) đã khước từ những niêm luật của thể loại tiểu thuyết, đẩy cốt truyện xuôi theo ký ức và cảm xúc gắn liền với ký ức đó. Nữ nhân vật chính cùng chồng Fernando chuyển về sống tại một làng hẻo lánh ở Tuscana, Italy và khám phá cho mình một cuộc sống mới. Đọc cuốn sách này của một nữ nhà văn thích nấu nướng, độc giả không khỏi ước muốn đặt chân đến những cánh đồng bát ngát toàn hoa anh túc ở Umbria và ngắm những rừng hoa đại kích vô cùng rực rỡ.
 

Pháp. Paris. Hội hè miên man
 

Quảng trường Saint-Michel, Pháp

Cuốn tiểu thuyết A Moveable Feast (Hội hè miên man, 1964) của nhà văn Mỹ Ernest Hemingway (1899 – 1961) lấy bối cảnh tại đây, trong đó ký ức nhào quyện với óc tưởng tượng của tác giả. Đến quận 6, khu phố Saint-Germain des Prés, nhà số 74 phố Cardinal Lemoine, lên tầng ba sẽ thấy lại tổ ấm của Hemingway với người vợ đầu Elizabeth Hadley. Trên tường nhà có gắn tấm biển “Paris là thế này đây vào những ngày xa xôi ấy, khi chúng ta rất nghèo khó và rất hạnh phúc”. Ở góc phố Descartes nhà số 34 là một khách sạn nho nhỏ – đó là chỗ làm việc của nhà văn. Từ đó, ông thường bách bộ đến quảng trường Saint-Michel và nhâm nhi ly cà phê tại một quán ưa thích. Nhưng chắc chắn điạ điểm trứ danh nhất phải là quán Dingo (ở cuối đại lộ Raspail), hiện nay được thay thế bằng nhà hàng Italy, Auberge de Venise. Đấy là nơi Hemingway làm quen với văn hào Mỹ Fitzgerald (1896 -1940), hai người chơi thân với nhau và đồng tâm làm thay đổi diện mạo văn học Mỹ. Paris bao giờ cũng là ngày hội.
 

Thổ Nhĩ Kỳ. Istanbul. Xứ Thổ nồng nàn 
 

Cung điện Topkapi, Thổ Nhĩ Kỳ

Nhà thơ Antonio Gala (sinh năm 1930, Tây Ban Nha) với tiểu thuyết La Pasión Turca (Xứ Thổ nồng nàn, 1993) – thiên diễm tình về người phụ nữ tên Desideria sống tại thành phố buồn tẻ đơn điệu ở Tây Ban Nha cùng chồng sang Istanbul và dính mối tình sét đánh với Yaman – một thanh niên người địa phương. Tiểu thuyết đã được dựng thành phim, và những chỗ hẹn hò của cặp tình nhân chủ yếu là ở bên bờ vịnh Sừng Vàng (Altin Boynuz), làng chài Kumkapi cổ kính, cầu Galata, nhà thờ Hồi giáo Sultan Ahmed, khu cung điện Topkapi, tu viện Chora…

NAM MỸ
 

Chile. Đảo tượng Phục sinh. Xứ sở huyễn ảo
 

Đảo tượng Phục sinh, Chile

Mi país inventado (Xứ sở huyễn ảo của tôi, 2003) tuy không thuộc cỡ tác phẩm nổi tiếng nhất của Isabel Allende (sinh năm 1942) nhưng lại được nữ văn sĩ chú mục hơn cả vào Chile. Từ nhỏ cho đến khi di tản sang Venezuela năm 1975, tác giả Ngôi nhà của các linh hồn (1982) kể về lịch sử, địa lý Chile cũng như về cuộc đời mình theo một bút pháp kết hợp cả những nét tiểu thuyết tự truyện, cả chính luận. Bắt đầu từ Santiago-de-Chile, Allende nhớ lại từng chặng đường trong đời sáng tác văn học của mình thông qua những chuyến đi tới đảo tượng Phục Sinh, thành phố cảng Puerto Montt và sa mạc Atacama ở bờ tây Nam Mỹ.
 

Colombia. Aracataca. Trăm năm cô đơn
 

Aracataca, Colombia

Làng Macondo trong tiểu thuyết Cien anos de soledad (Trăm năm cô đơn, 1967) của nhà văn Colombia Gabriel Garcia Marquez (1927-2014, giải Nobel Văn học 1983) mượn nguyên mẫu từ chính quê tác giả – làng nhỏ Aracataca ở tỉnh Magdalena. Những nẻo đường uốn lượn, những ngôi nhà tranh vách đất, đoàn tàu hỏa cứ một giờ lại đến đậu ở sân ga được nhà văn tái hiện bằng bút pháp hiện thực huyền ảo. Chẳng còn gì hơn là tuyến du lịch “hiện thực huyền ảo Macondo” để thu thập thêm thông tin về gia tộc Buendía. Khoảng cách bảy chục cây số giữa Santa Marta và Aracataca có thể dùng nhiều phương tiện: xe bus hiện đại hoặc xe bus truyền thống, sắp tới còn  mở thêm tuyến tàu hỏa sơn vàng nữa. Chuyến chu du năm tiếng đồng hồ có thể gặp đàn bướm vàng dọn đường cho Mauricio Babilonia xuất hiện, tượng Người đẹp Remedios. Ở Aracataca có thể lên xe lôi đến khắp các địa điểm trứ danh như nhà ga, thư viện Người đẹp Remedios hoặc nhà điện báo.