Kinh nghiệm hoạt động của TV tư nhân Phạm Thế Cường

Xin trân trọng chia sẻ bài viết về kinh nghiệm quản lý, hoạt động của thư viện gia đình lớn nhất (có khoảng 27.000 đầu sách), hiệu quả nhất Việt Nam trong 3 năm qua (2010 – 2013) của anh Phạm Thế Cường, chủ nhiệm thư viện gia đình Phạm Thế Cường (quận Gò Vấp, TPHCM). Bài viết này được Không gian đọc đánh máy lại từ bản trình bày của anh Phạm Thế Cường tại Hội thảo tổng kết thư viện toàn quốc giai đoạn 2010 – 2013 của Vụ Thư viện, Bộ Văn hóa Thể thao và du lịch tổ chức tháng 9/2013 vừa qua ở Đà Nẵng.

Chủ nhiệm thư viện Phạm Thế Cường

1/ Tổ chức kỷ niệm các ngày lễ lớn để giáo dục truyền thống và xây dựng nhân cách cho giới trẻ.

Nhận thức rõ tác dụng của việc giáo dục truyền thống đối với trẻ, thư viện đã lên kế hoạch và tổ chức một cách chu đáo, trọng thể nằm nêu bật ý nghĩa của các ngày lễ.

Để tổ chức tốt và có sức cuốn hút với giới trẻ, Thư viện thường lên kế hoạch chuẩn bị từ nhiều tháng trước để có thể sưu tầm tài liệu, sách báo để trưng bày, giới thiệu; phân công các bạn đọc về thư viện tham gia ca hát, kể chuyện, giao lưu chia sẻ những hiểu biết của mình về lịch sử và truyền thống đấu tranh dựng nước và giữ ước của cha công; tìm và mời được nhân chứng của sự kiện hay các nhà nghiên cứu, cán bộ tuyên huấn, nhà giáo có kinh nghiệm, hiểu biết về sự kiện đến nóic huyện và giao lưu với bạn đọc.

Nguồn: FB Không gian đọc

Nhân kỷ niệm 40 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ trên không, thư viện chuẩn bị 40 tư liệu lịch sử và tác phẩm văn học để trưng bày, đồng thời nhóm thanh niên yêu thích lịch sử của thư viện đã sưu tầm và trình chiếu một số đoạn phim và ảnh tư liệu kết hợp nghe đại tá Nguyễn Nhứt, phó giám đốc trung tâm giáo dục quốc phòng, trường ĐHQG TPHCM nói chuyện truyền thống. Sau đó bạn đọc lại được giao lưu với trung tá Dương Văn Thuận, người nhấn nút tên lửa bắn rơi chiếc B52 đầu tiên trong chiến dịch Điện Biên Phủ trên không và một số cựu chiến binh đã tham gia những ngày đó. Xen kẽ là các tiết mục ca hát của thiếu nhi…vv.

Sau các buổi lễ, các bạn đọc đều đọc và mượn về sách báo có liên quan đến sự kiện nhiều hơn.

II/ Hoạt động đọc sách hè.

Nhằm mục đích thu hút thiếu nhi tới thư viện đông hơn và thường xuyên hơn, hằng năm mỗi khi đến hè, thư viện lại tổ chức một đợt đọc sách hè theo chủ đề. Cụ thể, năm 2011 với chủ đề “Em yêu tổ quốc Việt Nam”, năm 2012 là “Đọc sách em sẽ tốt đẹp hơn” và năm  nay 2013 là “Dân ta phải biết sử ta”.

Mỗi đợt đọc sách hè gồm 3 hoạt động chính:

–         Hướng dẫn đọc sách ở thư viện

–         Thi tìm hiểu và thi thuyết trình theo chủ đề hàng tháng

–         Hoạt động ngoại khóa

Để tổ chức cho hoạt động hè, thư viện lập kế hoạch từ đầu năm nhằm bổ sung sách báo theo chủ đề; liên hệ các điểm văn hóa như: bảo tàng, thư viện , nhà truyền thống, khu du lịch để đưa các em đến vui chơi, khám phá và tìm hiểu; mời các nhà văn, nhà nghiên cứu đến giao lưu, nói chuyện với các em. Một phần không kém quan trọng là chuẩn bị kinh phí để tổ chức sự kiện và các chuyến tham quan dã ngoại.

Cụ thể, đợt đọc sách hè 2012 được khai mạc vào ngày 27/5/2012 với chủ đề “Đọc sách em sẽ tốt đẹp hơn”. Sự hiện diện của bà Nguyễn Thị Thanh Mai – Vụ trưởng Vụ Thư viện tại buổi khai mạc này là một vinh dự cho thư viện và các cháu thanh thiếu nhi là độc giả tích cực của thư viện. Các nhà văn, nhà thơ: Nguyễn Khoa Đăng, Trần Quốc Toàn, Cao Xuân Sơn – giám đốc chi nhánh NXB Kim Đồng; các vị đại diện thư viện Khoa học tổng hợp TPHCM, thư viện quận Gò Vấp…đã tham dự và giao lưu với bạn đọc. Thư viện đã trưng bày hơn 400 đầu sách tự mua và gần 300 cuốn do Vụ Thư viện, NXB Kim Đồng, nhà sách Hương Giang tặng để các em đọc trong dịp hè. Tại buổi khai mạc, thư viện đã công bố kế hoạch hoạt động hàng tháng để các em sắp xếp thời gian tham dự.

Hàng tuần, thư viện đều tổ chức giới thiệu sách mới và hướng dẫn các em đọc sách, lập những sách chuẩn bị cho hè các em đều đọc. Mỗi tháng hai lần, nhóm Văn – Sử – Địa đều có đề tài giới thiệu với bạn đọc về tác phẩm và chân dung các nhà văn; về ý nghĩa các ngày lễ trong năm, trong tháng; về các danh thắng của đất nước. Các em được giao lưu với nhà văn Lê Phương Liên, Trần Thị Nhật Tân, nhà biên tập Hương Quân đều từ miền Bắc vào.

Cuộc thi tìm hiểu về đất nước con người Việt Nam được tổ chức vào cuối hè theo từng lứa tuổi, với hai phần thi trắc nghiệm và viết; đã được các em hưởng ứng khá đông (42 em). Câu hỏi được chuyển cho cá em vào đầu hè đã giúp các em có sự chuẩn bị và tìm hiểu nên kết quả rất tốt.

Hàng tháng, ban chủ nhiệm thư viện đều tổ chức cho các em đi sinh hoạt dã ngoại. Tháng 6 – 2012, các em được đến thăm chi nhánh NXB Kim Đồng để giao lưu với các cô chú, anh chị làm công tác xuất bản, qua đó hiểu biết về quá trình ra đời một cuốn sách. Tiếp theo, các em lại đến đọc sách và vui chơi tại phòng Thiếu nhi – thư viện Khoa học Tổng hợp TPHCM. Tháng 7, thư viện tổ chức cho các em thăm bỏ tàng Cách mạng TPHCM và dinh Thống Nhất. Tháng 8 đi Thảo Cầm Viên, khu du lịch Bò Cạp Vàng…

Năm nay 2013, thư viện tổ chức đợt hoạt động hè với chủ đề “Dân ta phải biết sử ta”, khai mạc ngày 19/5 với 800 đầu sách mới được giới thiệu lần lượt. Cũng hoạt động như năm trước, các em được hướng dẫn đọc sách theo từng thời kỳ lịch sử và kết thúc là tìm hiểu vùng đất Nam Bộ từ 1600 – 1975. Để bổ sung cho việc đọc sách và thi tìm hiểu, các em được đến tham quan Viện Bảo tàng Lịch sử Việt Nam tại TPHCM, bảo tàng Chiến dịch TPHCM và Bảo tàng miền Đông Nam Bộ.

Công tác tổng kết hè được thư viện tổ chức vào cuối tháng 8 và đầu tháng 9 để đánh giá thành quả và phát thưởng cho những em tham gia tích cực các hoạt động của thư viện và đọc nhiều sách. Việc tổng kết như vậy có tác dụng khuyến khích và thúc đẩy các em say mê đọc sách và hăng hái tham gia mọi hoạt động của thư viện.

Cũng xin nhấn mạnh là mọi hoạt động của thư viện, từ đọc và mượn sách cho đến đi tham quan dã ngoại đều được miễn phí.

III/ Tổ chức hoạt động câu lạc bộ bạn đọc

CLB bạn đọc của thư viện với tên gọi đầy đủ CLB người yêu sách Nguyễn Huy Tưởng, được thành lập ngày 9/10/2011. Chúng tôi lấy tên Nguyễn Huy Tưởng vì ông là một nhà văn có nhiều tác phẩm nổi tiếng, như: Vũ Như Tổ, Những người ở lại, Sống mãi với thủ đô…và cũng có nhiều tác phẩm xuất sắc viết cho thiếu nhi về đề tài lịch sử, như: Lá cờ thêu sáu chữ vàng, Kể chuyện Quang Trung, An Tư…Bên cạnh đó, ông còn là một nhà hoạt động văn hóa (những bút ký, tản văn và ngay bộ nhật ký của ông đã thể hiện đều đó).

Mục đích của CLB là tọ một không gian sinh hoạt văn hóa cho những người thích đọc sách, cùng nhau trao đổi, chia sẻ về những cuốn sách hay, có giá trị của nhà văn Nguyễn Huy Tưởng cũng như về các tác giả, tác phẩm khác có tác động đến văn hóa đọc; tổ chức gặp gỡ, giao lưu với tác giả, các nhà phê bình nhằm tôn vinh, thúc đẩy thói quen đọc sách trong cộng đồng.

Tôn chỉ đó đã xuyên suốt hoạt động của CLB. Hàng tháng, CLB chọn một nhà văn tiêu biểu có ngày sinh hoặc ngày mất trong tháng để tổ chức tọa đàm, trưng bày giới thiệu tác phẩm và sự nghiệp văn học của nhà văn đó.

Để buổi tọa đàm được phong phú, thư viện đã mời các nhà nghiên cứu, học giả, giảng viên dạy văn đến chia sẻ, nhưu: PGS Trần Hữu Tá (trường ĐHSP THCM), TS Hoàng Kim Oanh, TS Hà Minh Châu, ThS Đinh Xuân Hảo (trường ĐH Sài Gòn), TS Võ Văn Nhơn, ThS Phạm Mạnh Hùng (trường ĐH KHXH và NV TPHCM), TS Hà Thanh Vân, TS Lê Thị Ngân…Sự tham dự của họ làm tăng tính học thuật của CLB.

Để các thành viên có thể hiểu rõ cuộc sống của nhà văn đã khuất, nếu điều kiện cho phép, CLB cố gắng mời người thân của gia đình nhà văn đến giao lưu.

Các thành viên CLB đã mang các tác phẩm và tư liệu của nhà văn mà mình sưu tầm được đến để trưng bày và giới thiệu. Sách được trưng bày là từ những bản in đầu tiên đến bản in hiện tại để các thành viên và người tham dự hiểu rõ quá trình sáng tác và sức sống của tác phẩm.

Hàng tháng, CLB in và phát hành nội bộ tập san Người yêu sách khoảng 100 trang gồm tập hợp các bài viết về tác giả của các nhà nghiên cứu, học thuật và các thành viên CLB.

Tại buổi tọa đàm, những người tham dự có thể chia sẻ những hiểu biết, thắc mắc của mình và cả những phát hiện mới về tác giả, tác phẩm.

Qua buổi tọa đàm các thành viên sưu tầm sách của CLB đã giới thiêu những tác phẩm của các nhà văn đã bị thất lạc hay giới nghiên cứu, bạn đọc, gia đình nhà văn chưa được biết đến, đã công bố, như: 13 bài thơ cuối cùng của Vũ Hoàng Chương, tác phẩm Đám ma tôi, Dạ lan hương và bài thơ cuối cùng của nhà thơ Đinh Hùng hay như 8 bài báo được in từ 1940 của nhà văn Nguyễn Tuân. Những tác phẩm mới sưu tầm này đều được CLB chuyển đến tặng gia đình tác giả như một sự tri ân đối với tác giả.

Hiện nay, CLB đã quy tụ được hơn 70 thành viên và cộng tác viên, gồm mọi thành phần trong xã hội: từ học sinh PTCS, PTTH, sinh viên đến giới công chức, nhà văn, nhà giáo và nhà nghiên cứu; từ cháu bé 12 tuổi đến các cụ trên 80 tuổi. Những người tham dự ngày một đông và chất lượng sinh hoạt ngày một tốt hơn.

Từ buổi tọa đàm các tác phẩm của các nhà văn được giới thiệu, các thành viên CLB đã tìm đọc nhiều hơn tác phẩm của nhà văn đó. Cũng từ sân chơi này, nhiều sinh viên, học viên cao học và cả nghiên cứu sinh đã đến thư viện để tìm kiếm tài liệu cho khóa luận, luận văn và luận án của mình.

Từ ngày thành lập đến này, CLB đã tổ chức kỷ niệm và tọa đàm về 24 nhà văn tiêu biểu, bao gồm các nhà văn trong nước, như: Vũ Bằng, Nguyễn Công Hoan, Ngô Tất Tốt, Đinh Hùng, Vũ Hoàng Chương, Nam Cao, Sơn Nam, Nguyễn Tuân, Nguyễn Huy Tưởng…; và các nhà văn nước ngoài, như: Edgar Allan Poe, Mark Twain.

Một buổi sinh hoạt hàng tháng của CLB Người yêu sách

Bản tin nội bộ hàng tháng của CLB Người yêu sách

Nhà văn Võ Thị Xuân Hà giới thiệu tác phẩm tại thư viện