Review sách: 6 PHÁT MINH LÀM NÊN THỜI ĐẠI

0
141
Thông tin về sách trong bài viết
Tên Sách: 6 PHÁT MINH LÀM NÊN THỜI ĐẠI
Tác Giả: Steven Johnson

Nếu có một ngày khi buổi sáng thức dậy bạn đứng trước gương mà không thôi miên man về những triền cát nóng bỏng vùng cận hoang mạc Sahara, khi giữa buổi trưa bạn thỏa mãn cơn khát bằng một ly nước đá vừa lấy ra từ tủ lạnh mà đăm chiêu về khối tứ diện hydro, buổi chiều trở về nhà trong tiếng nhạc ngân lên từ chiếc mp3 rồi thẩn thơ nghĩ về những hang động của người tiền sử Neanderthal, bạn tận hưởng những phút giây yên bình hiếm hoi của ngày dưới vòi nước hoa sen và biết ơn sức mạnh của hợp chất clo, bạn nhìn vào đồng hồ khi nó chỉ 10 giờ tối và tưởng như nhìn thấy chiếc đèn chùm đang đung đưa trên trần nhà nguyện Pisa, cuối cùng bạn chìm sâu vào bóng tối trong khi tâm trí chu du khắp nẻo đại dương cùng bầy cá voi sau tiếng tách tắt đèn; đó chính là ngày bạn gấp lại trang cuối cùng cuốn sách “6 phát minh làm nên thời đại”…

Cuốn sách là cuộc hành trình đi từ bất ngờ này đến ngạc nhiên khác

Sáu chương sách là sáu khởi nguyên được kể ra, từng mắt xích vốn bị lu mờ bởi bụi thời gian nay được đánh bóng và đột nhiên những vật xung quanh ta hiện lên với bao kí ức thăng trầm và những mối liên kết không thể ngờ tới. Thủy tinh và chủ nghĩa cá nhân; buồng làm lạnh và những tuyệt phẩm bom tấn hiệu Hollywood; âm thanh và những số mệnh chết yểu của hàng triệu trẻ sơ sinh không mang nhiễm sắc thể Y; canxi hypoclorit và khuynh hướng thời trang khoe da thịt ở phụ nữ; ánh đèn flash và “cuộc thập tự chinh chống đói nghèo ở vùng đô thị”… Mỗi trang sách lật qua là mỗi câu hỏi ta tự vấn mình trong sự hiểu biết nông cạn về mạng lưới vô hình trên thế giới :” Những ý tưởng lọt ra khỏi địa hạt khoa học, hòa mình vào dòng chảy thương mại, nơi chúng trôi dạt vào các lĩnh vực khó đoán định hơn của nghệ thuật và triết học.” Đúng vậy, cái được gọi là tinh hoa nhân loại chưa bao giờ là những rung động của một “cánh bướm đập ở California”. Tinh hoa nhân loại là kết quả của “hiệu ứng chim ruồi” mà Steven Johnson không tiếc bút mực khi nhắc tới.

Cuốn sách là nỗi suy tư về thế giới của những kiến tạo

Nếu chỉ dừng lại là câu chuyện kể về tiến trình lịch sử “làm nên thời đại” của những phát minh thì cuốn sách có lẽ sẽ khó có một chỗ đứng trên kệ , đơn giản bởi nó kém chi tiết hơn nhiều so với một cuốn chép sử và không thể nào vươn tới tầm tư duy số học xác đáng khi bì với một cuốn chuyên khảo khoa học. Nhưng ở đây lại có cái rất “đời” là một chiều sâu nhân thức về bản thân quá trình sáng tạo cùng những triết lý định hình về công việc mang tên “phát minh”. Cuốn sách đập tan bong bóng mộng mơ về khoảnh khắc đột khởi eureka : “Đa phần họ đi từ linh cảm, rồi bền bỉ giữ những linh cảm ấy suốt nhiều năm, thậm chí là nhiều thập kỷ, cho đến khi đủ mảnh ghép tập hợp với nhau.” Trong trường hợp của Galileo thì đó là sự linh cảm chậm, là ý tưởng giao thoa của nhiều lĩnh vực; có tới 23 người góp sức tạo bóng đèn điện trước Edison; và đôi lúc cần chất xúc tác là một sự va chạm tình cờ để “một công nghệ mới từ Pháp tìm đường đến những con chữ trên bảng hiệu tạo Utah” để biến Las Vegas thành thành phố không ngủ giữa lòng hoang mạc.

Cuốn sách là lời nhắc nhở hướng tới thế hệ hiện tại.

Thời đại hôm nay là bức tranh muôn màu kết tinh từ những khối óc vĩ đại trong quá khứ. Thời đại hôm nay là thời đại được dệt nên từ những tiện nghi được coi như điều hiển nhiên “Chúng ta có thể thắc mắc bây giờ là mấy giờ; liếc xuống điện thoại và có câu trả lời chính xác tới phần lẻ của giây” nhưng Steven Johnson không quên lời dặn dò “ cần trân trọng câu trả lời ấy, vì theo nghĩa nào đó, đã mất 600 năm để có nó: từ chiếc đèn của Galileo cho tới nguyên tử xesi của Niels Bohr, từ đồng hồ bấm giây tới vệ tinh Sputnik.” Quan trọng hơn, thế hệ hôm nay vẫn có những câu hỏi cần trả lời: “Liệu chúng ta có phải tổ tiên tốt?”; liệu bánh xe lịch sử có còn tiếp tục quay nếu ta thỏa mãn với cảm giác chỉ biết hưởng thụ mà không tiếp tục tiến bước?

Kể chuyện mà không bó mình trong lối tự sự khô khan, nói về khoa học mà không rơi vào bẫy cứng nhắc của những con số, rút ra luật đời mà không thiếu giọng hài hước đặc trưng, thực sự Steven Johnson đã tạo nên một tuyệt phẩm của những điều bất ngờ thân quen.

Bài do ETS, thuộc công ty cổ phần sách Alpha gửi cho DIEMSACH.INFO

 

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here

fifteen − 8 =