LUẬN BÀN VỀ VĂN HÓA ĐỌC

0
439

LUẬN BÀN VỀ VĂN HÓA ĐỌC

Đọc sách là một trong những cách thức giúp con người thư giản, tích lũy kiến thức, tăng cường khả năng tư duy. Khác với vài chục năm về trước, thị trường sách hiện nay vô cùng phong phú về nội dung cũng như đầy sắc màu về mặt hình thức nhằm phục vụ tối đa cho nhu cầu đọc sách của con người. Tuy nhiên, với những hình thức giải trí mới đầy tính công nghệ như Internet, truyền hình, truyền thanh, các thể loại băng đĩa… thì văn hoá đọc sách đã ít nhiều bị ảnh hưởng.

1.         Giới trẻ: Lười đọc hay không biết chọn sách?

Đến thăm những cửa hàng sách

       Khách hàng phần lớn là học sinh, sinh viên. Tuy nhiên họ chỉ xem lướt qua một lượt. Số khác chú tâm đến quầy sách giáo trình, đặc biệt là giáo trình Tin học, Tiếng Anh…Một số khác lại chăm chú tìm sách, đại loại như “Làm sao để chóng giàu?Làm sau để thành đạt trong kinh doanh”. Riêng những quầy sách văn học rất ít thu hút khách. Thậm chí ngay cả những cuốn sách thuộc loại Best Seller trên thế giới cũng không được quan tâm. Giới trẻ hiện nay chỉ đi tìm những cuốn sách theo những thể loại “giải đáp tâm lý” hay “kinh nghiệm”…Những gian sách nghiên cứu thì còn “thê thảm” hơn vì chẳng ai ngó ngàng đến.

Rẽ sang các Thư viện

       Tại các Thư viện công cộng, trung bình mỗi ngày chỉ khoảng 20-30 lượt người đến đọc. Thường thì độc giả chỉ đến đây để đọc tạp chí thiên về hình ảnh và mang tính giải trí hay nghiền ngẫm những quyển tiểu thuyết ướt át.
       Tại các Thư viện trường Đại học, các bạn sinh viên tập trung rất đông khi mùa thi đến gần, chủ yếu để học thi và đọc báo, tạp chí để giải trí trong quá trình ôn bài. Sách được mượn chủ yếu là giáo trình phục vụ  học tập mà thồi. Với những ngày bình thường thì những Thư viện Đại học cũng rất vắng độc giả.

Lười hay không biết chọn sách hay?

       Trong một lần lên lớp, TS Văn học Đoàn Hương than phiền: “Tôi chẳng thể nào hiểu nổi SV bây giờ họ đọc gì. Tiểu thuyết Tố Tâm của Hoàng Ngọc Phách, nằm ở khu sách đại hạ giá có 2.000 đồng mà không ai ngó ngàng. Vào thời tôi, chính cuốn tiểu thuyết đó đã lấy đi bao nhiêu nước mắt của cả một thế hệ độc giả. Kinh khủng hơn, sách Lão Tử chỉ có 6.000 đồng mà không ai mua!”.
       Còn GS Vũ Quang Hào, giảng viên Khoa Báo chí, Trường ĐH KHXH&NV thì cám cảnh: “SV bây giờ không biết cách chọn sách hay để đọc”. Trong khi đó, TS Nguyễn Thị Minh Thái kể lại câu chuyện một lần được giao dạy môn Văn học Việt Nam, đã dặn rõ SV giờ sau học tác giả nào chuẩn bị tác phẩm đó vậy mà khi lên lớp chỉ thấy toàn vở ghi mà không hề có sách đi kèm: “Học văn học là phải có tác phẩm để đọc chứ học chay như vậy làm sao mà dạy được?”.
       Trong cuộc sống hiện nay, không khó để có được một cuốn sách để đọc. Nhưng có vẻ nhiều bạn trẻ ngày nay đang rất ngại đọc sách và chưa biết hết giá trị của việc đọc sách.
       Một bạn sinh viên cho biết: “Giới trẻ ngày nay ít đọc nên cũng ít đọc được nhiều sách hay. –  Nhiều loại sách báo giải trí dễ khiến lớp trẻ đọc theo kiểu hưởng thụ hơn là suy ngẫm. 
       Việc tiếp cận với tác phẩm kinh điển thường gây sự khó hiểu và tâm lý ngại đọc. Thử hỏi bây giờ có mấy ai đọc Tam Quốc, Chiến tranh và Hòa bình, Bố già… ? Nhưng cũng phải công bằng thế này, nếu một ngày của mấy thập niên trước, việc giải trí lớn nhất có vẻ là thú đọc thì bây giờ, một ngày của lớp trẻ ngoài học tập, lao động đến căng người ra còn có những công việc hoàn toàn mang tính thời đại như… đi học thêm, online, đi shopping… nữa.”

Khi văn chương không phải loại sách được quan tâm nhất 

       Với người Việt Nam, văn chương luôn là một phần máu thịt. Thậm chí các nhà văn hóa học còn chỉ ra rằng, trong mỗi con người Việt luôn ẩn chứa một nhà thơ. Vì thế, nói đến đọc sách, người ta hay nói về thế hệ trước đây đã đọc Sông Đông êm đềm, Gienny Ghechac, Hãy để ngày ấy lụi tàn, Mùa tôm, Đồi gió hú… trên những trang giấy đen sì như thế nào.
       Tuy nhiên, sách văn học không còn ở ngôi vị hoàng đế trong lòng giới trẻ, thế vào đó là sách tin học, ngoại ngữ, bí quyết làm giàu, chân dung những nhà chính trị, nhà kinh tế lớn… hay nhữn thể loại truyện như Harry Potter…

2.          Đọc sách theo phong trào

        Thỉnh thoảng lại thấy thiên hạ phát sốt, phát rét lên vì một cuốn sách nào đấy. Nói “phát sốt, phát rét” – có nghĩa là không chỉ các phương tiện truyền thông mà chỗ này, chỗ kia liên tục nhắc  tới, người nọ, người kia rủ nhau mua đọc, mượn đọc. 
        Một thời gian trước đây, “Nhật ký Đặng Thuỳ Trâm” được giới trẻ mua ồ ạt làm “gối đầu giường” . Sau đó lại thấy lên cơn sốt tập truyện ngắn “Bóng đè” của Đỗ Hoàng Diệu. Hay mới đây là “Nhật ký Lê Vân” của nghệ sĩ Lê Vân.
       Với sự hỗ trợ tích cực của những phương tiện thông tin đại chúng, độc giả càng thấy hiệu quả cao của việc tiếp thị, quảng cáo sách. Mỗi đầu sách được quảng bá sẽ thu hút rất nhiều khách hàng, làm cho thị trường sách phát sốt. Nhưng thử ngẫm lại, những cuốn sách trên có được độc giả hiểu hết giá trị của nó không? Theo thời gian, chủ nhân của nó sẽ nhớ được bao nhiêu phần trăm nội dung cuốn sách? Hay họ chỉ mua sách để theo kịp bạn bè?

Đọc sách thời hiện đại

       Hình ảnh một đứa trẻ với quyển sách trên tay ngồi vắt vẻo trên lưng trâu đã đi vào hoài niệm… Ngày nay, ti vi và internet đã chiếm lượng thời gian khá lớn bên cạnh việc đọc.
       Nhưng đừng lấy nó làm một so sánh khoa học bởi hình ảnh ấy chỉ mang tính lãng mạn. Nhu cầu đọc sách, có thể không rộng rãi như ngày xưa nhưng là một nhu cầu rất sâu trong mỗi con người mà không bao giờ có thể mất đi. Trong thời đại hiện nay, nhu cầu ấy được thay thế một phần bởi văn hoá nghe nhìn.

Lời cuối

       Tác giả bài viết này chỉ đưa ra quan điểm của chính mình, những cảm nhận về văn hoá đọc trong thời đại hiện nay. Không hẳn nó sẽ nhận được sự đồng tình của nhiều người. Thay cho lời kết, tác giả của bài viết xin gửi đến quý độc giả một tâm sự của bạn đọc. Tác giả bài viết này rất vui vì đã tìm được người đồng cảm với mình.

       “Tôi mê sách từ nhỏ, mẹ tôi là nhân viên thư viện nên có lẽ đã truyền cho tôi niềm say mê đọc sách. Tôi đã từng mê sách đến mức ngủ quên trong Thư viện của mẹ, giữa những dãy sách. Đó là một thư viện nhỏ nhưng trong con mắt của đứa bé như tôi, đó là một thế giới rộng lớn. Mỗi quyển sách là một thế giới. Lớn lên một chút, tôi lại say sưa những trang sách văn học, mỗi lần chuẩn bị vào năm học mới, bố tôi thường mua trước cả bộ sách giáo khoa của năm học đó và những quyển sách văn học bao giờ cũng được tôi đọc trước tiên.  Đó là những kỷ niệm ngày xưa. Còn bây giờ,  tuy tôi có thể sử dụng vi tính thành thạo, lướt net không thua ai nhưng tôi vẫn yêu những trang sách. Ở đó tôi không chỉ nhìn mà nghe mùi của từng trang sách, mùi mực in, thậm chí cả mùi mốc của những trang sách cũ. Tôi thường tưởng tượng về những người đọc quyển sách này trước tôi, họ cũng có những cảm nhận như tôi. Có lẽ vì vậy đối với tôi, văn hóa đọc nằm trong những quyển sách.”  :phamhominhquan@yahoo.com
 
 
(Kim Thoa – Biên tập từ nhiều nguồn)

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here

1 × 5 =