Để chọn được sách hay cho con

0
523

Để chọn được sách hay cho con

Nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng việc đọc sách sớm sẽ có lợi cho sự phát triển não bộ, hành vi và hứa hẹn một tương lai thành công cho trẻ nhỏ. Sách nên là người bạn thân thiết của trẻ, nhưng đứng trước thế giới sách mênh mông, bạn có biết phải làm sao để chọn được cuốn sách thực sự đáng đọc và phù hợp với con không?
 

Để giúp con yêu chọn được cuốn sách hữu ích và phù hợp nhất, có 5 câu hỏi bạn cần trả lời:

1. Nên cho trẻ bắt đầu với thể loại sách gì?

Bạn có thể bắt đầu với những cuốn sách cung cấp cho trẻ cách đối phó với một vấn đề cụ thể trong cuộc sống. Những kiến thức có được từ sách sẽ giúp bé bớt bỡ ngỡ khi gặp khó khăn, hoặc sẽ chủ động hơn khi một rắc rối đã từng xảy ra lặp lại. Trẻ em cũng có những stress riêng, không khác gì người lớn. Trong đó, những căng thẳng phổ biến nhất mà trẻ có thể sẽ gặp phải là sự xuất hiện của em bé mới, cha mẹ ly hôn, người thân trong nhà qua đời…

Một nghiên cứu của tổ chức giáo dục phi lợi nhuận Sesame Workshop đã phát hiện ra rằng việc một đứa trẻ bị stress là điều hiếm khi được người lớn thừa nhận. Trên thực tế, đối với trẻ nhỏ, stress có thể xảy ra bất cứ lúc nào và vì những nguyên nhân “nhỏ nhặt” trong mắt người lớn như chuyển trường học hoặc mất món đồ chơi yêu thích.

Bạn có thể khám phá thế giới nội tâm của con bằng việc cùng đọc sách với bé. Trong quá trình này, bé sẽ thấy thoải mái và dễ dàng bộc lộ những nỗi buồn lo của mình hơn. Thông qua sách, trẻ sẽ học được kinh nghiệm và có thể tự đưa ra những quyết định để giải quyết các vấn đề của riêng mình.

Trong độ tuổi từ 2 – 6, trẻ em đã có thể hiểu được những truyện ngắn đơn giản. Kỹ năng ngôn ngữ của trẻ sẽ phát triển nhanh chóng trong những năm này. Cùng lúc đó, trí tưởng tượng và sự tò mò cũng nở rộ. Truyện tranh sẽ kích thích trẻ mới biết đi và trẻ mẫu giáo một cách trực quan và tạo động lực để các bé sáng tạo ra những câu truyện của riêng mình. Bên cạnh đó, bằng những câu chuyện và những tình huống thú vị kèm theo ảnh minh họa sinh động, truyện tranh có thể củng cố hành vi tích cực ở bé. Từ đây, bé sẽ được bồi bổ những nhân cách tốt như yêu thương động vật, trân quý bạn bè, chia sẻ và quan tâm đến người bất hạnh hơn mình…

2. Chọn sách cho con như thế nào?

Điều đầu tiên bạn nên biết là không có quy tắc cố định nào để chọn ra một cuốn hợp sách với con. Bất kỳ cuốn sách nào con tỏ ra có hứng thú và nhớ được lâu sau khi đọc cũng có thể là một cuốn sách tốt. Dưới đây là một số bí quyết để bạn có thể chọn sách cho con dễ dàng hơn:

  • Chọn sách nói về chủ đề con bạn thích hoặc luôn thấy tò mò (ví dụ: bươm bướm, máy bay, tàu hỏa…). Đây là cách bạn có thể chắc chắn được rằng sẽ không mua sách mất công.
  • Mang con theo khi đi mua sách và để con tự đưa ra lựa chọn của mình. Cách này không chỉ giúp bạn hiểu “gu” đọc của con hơn mà còn giúp hình thành cho trẻ thói quen chủ động “sưu tầm” sách.
  • Hãy chọn sách có nhiều ảnh minh họa. Trẻ em nhận thức được từ hình ảnh nhanh và dễ dàng hơn từ chữ nghĩa. Đối với trẻ em đã được học đánh vần, bạn có thể chọn những cuốn sách có nhiều chữ hơn nhưng chúng nên được trình bày dưới dạng câu có vần điệu hoặc đơn giản, dễ hiểu.
  • Mặc dù tôn trọng sở thích của con, bạn phải cân nhắc về mức độ phù hợp giữa nội dung sách với mức độ trưởng thành của bé. Con bạn đã thực sự sẵn sàng để tìm hiểu về những chuyện bất hạnh, mất mát, cái chết và sự đố kị chưa? Nếu bạn cảm thấy con vẫn còn quá non nớt, hãy bắt đầu với những chủ đề nhẹ nhàng hơn.
  • Chọn cuốn sách có nội dung liên quan đến một sự kiện sắp xảy ra của gia đình. Nếu gia đình bạn dự định sẽ đến thăm sở thú, đi nghỉ mát ở biển hay leo núi vào cuối tuần này, hãy mua sách về chủ đề đó cho bé đọc. Đây là một cách chuẩn bị tâm lý cho con trước những sự kiện mới mẻ. Được đối chiếu những gì đọc được trong sách với thực tế nhanh như vậy cũng là cách kích thích tư duy và sự hứng khởi trong bé.
  • Chọn cuốn sách phản ánh các hoạt động hàng ngày của trẻ, chẳng hạn như vui chơi với bạn bè, đến thăm nhà ông bà, đến trường mẫu giáo, đi ngủ, ăn cơm… Những cuốn sách này sẽ thay bạn giáo dục trẻ sinh hoạt có nền nếp và tránh được việc con không nghe lời khi bạn muốn dạy con làm việc gì đó nhưng lại không biết dùng lời lẽ thế nào.
  • Chọn cuốn đưa ra giải đáp cho con về những nỗi lo lắng thầm kín của mình như việc sợ bóng tối, sợ đến trường, sợ ăn…. Những cuốn sách sẽ giúp con nhận ra rằng cảm xúc của mình là bình thường và bé không hề đơn độc. Đồng thời, kiến thức trong sách cũng sẽ giúp trẻ biết cách đối mặt/ xử lý các vấn đề tâm lý của mình.
  • Chọn nhiều đầu sách đa dạng cho thiếu nhi chứ không chỉ tập trung vào một số thể loại. Bạn hãy chuẩn bị trước sách khoa học, truyện ngắn, thơ, tiểu thuyết, tạp chí, truyện cổ tích, truyện ngụ ngôn, truyện cười và thậm chí sách về những điều bí ẩn trong cuộc sống. Có thể bé sẽ không đọc hết số sách này ngay lập tức mà chỉ đọc đi đọc lại một vài cuốn nhất định theo sở thích. Tuy nhiên, theo thời gian, bé sẽ bắt đầu tò mò và tìm đến những cuốn sách khác trong “thư viện tí hon” bạn tạo ra.
  • Những góp ý và tư vấn của các bà mẹ khác cũng là nguồn tư liệu quý giá cho bạn. Nếu có thể, bạn nên cùng một bà mẹ khác đi chọn mua sách cho các bé để tiện trao đổi kinh nghiệm với nhau. Lời khuyên quý giá nhất sẽ đến từ những bà mẹ làm trong ngành giáo dục, báo chí, xuất bản và tâm lý trị liệu. Khi đến chơi nhà bạn bè hay hàng xóm có trẻ nhỏ, bạn nên dành vài phút để quan sát giá sách/ thư viện của họ. Có thể bạn sẽ “thu hoạch” được nhiều tựa sách bổ ích và thú vị cho bé nhà mình.

3. Hướng dẫn con đọc sách như thế nào?

Việc cho con đọc sách không thể chỉ dừng lại ở bước mua sách về và đưa cho bé đọc. Những cuộc trò chuyện, chia sẻ với cha mẹ sau khi bé đọc sách xong là rất quan trọng. Qua cuộc trò chuyện này với con, bạn sẽ biết được khả năng nhận thức và suy luận vấn đề của bé đã đạt tới mức nào. Bên cạnh đó, bạn cũng có cơ hội để giải thích cho con những điều bé hiểu chưa đúng và đặt câu hỏi ngược về nội dung sách để kích thích tư duy, trí tưởng tượng của bé.

Cuộc trò chuyện này có thể diễn ra bất cứ lúc nào chứ không phải ngay khi con đọc sách xong. Bạn có thể sử dụng các nhân vật, tình huống và câu từ trong sách để hướng dẫn con đánh giá, xử lý các vấn đề trong cuộc sống hàng ngày. Ví dụ, sau khi con đọc truyện Cô bé quàng khăn đỏ, bạn có thể so sánh nhân vật con sói với người lạ xấu bụng và nhắc con nhớ không mở cửa cho người lạ, nhận đồ người lạ đưa mỗi khi cha mẹ vắng nhà.

Bạn không nên gây ra áp lực cho con về việc chọn và đọc sách. Đây phải là một hành động hoàn toàn tự nguyện, mang tính chất vui vẻ, thả lỏng. Nếu bạn khiến bé cảm thấy đọc sách là một nghĩa vụ, tình yêu với sách sẽ không bao giờ nảy nở trong bé.

4. Tại sao nên hướng dẫn con tự chọn sách?

Bất cứ cha mẹ nào cũng muốn đích thân chọn sách cho con vì sợ bé chưa đủ khả năng, nhận thức để tự đưa ra được một lựa chọn đúng đắn. Thế nhưng bạn cần biết rằng chọn sách là một kỹ năng rất hữu ích mà con rèn luyện được càng sớm thì càng tốt.

Việc phải đưa ra quyết định giữa một nhà sách rộng lớn với cả ngàn sự lựa chọn sẽ giúp hình thành trong bé khả năng đối phó trong những trường hợp có nhiều ngã rẽ. Bên cạnh đó, đây cũng là cách để bạn bước đầu nắm được sở thích và mức độ phát triển tư duy của con mình. Có nhiều bé sẽ đặc biệt yêu thích sách về động vật, một số bé khác sẽ thích sách dạy lắp ghép mô hình… Để bé tự do lựa chọn và bạn sẽ thấy con mình rõ ràng bị lôi cuốn về lĩnh vực kiến thức nào hơn.

Kỹ năng chọn sách này sẽ rất có lợi cho trẻ khi đã lớn hơn và bắt đầu đến trường. Bé sẽ chủ động hơn trong việc tìm tòi và lĩnh hội kiến thức mà không phụ thuộc quá nhiều vào sự giúp đỡ của cha mẹ.

5. Hướng dẫn con tự chọn sách như thế nào?

Với một số “chiến lược” đơn giản, bạn có thể giúp con mình tự chọn được sách tốt và phù hợp với bản thân. Dưới đây là một số cách để bạn hướng dẫn con tự chọn sách:

  • Càng sớm càng tốt, bạn nên giải thích cho trẻ hiểu rằng con người đọc sách là có mục đích, cho dù mục đích đôi khi chỉ đơn giản là giải trí. Sau đó hãy đưa ra những câu hỏi cho trẻ: Hôm nay con muốn đọc sách để làm gì? Tại sao? Với trẻ lớn hơn, bạn có thể đặt câu hỏi phức tạp hơn, như: Con muốn đọc sách khoa học viễn tưởng hay truyện ngắn về tình bạn? Tại sao?
  • Khuyến khích con dành nhiều thời lựa chọn sách tại thư viện hoặc cửa hàng sách. Nếu tại những địa điểm này có quá nhiều cuốn sách bạn đã mua rồi, hãy chủ động sắp xếp chúng thành một nhóm để bé nhanh chóng lướt qua và để mắt tới các cuốn khác. Thường tại thư viện hay cửa hàng sách đã có những khu vực phân chia thể loại sách rất rõ ràng, hãy cho bé đi qua từng khu vực phù hợp với thiếu nhi để bé có thể đa dạng sự lựa chọn hơn. Khi dừng lại ở một dãy, hãy thử bàn luận với con về vài cuốn sách ở đó. Với cách này, bạn đang tạo cho con cơ hội để được chia sẻ suy nghĩ và đưa ra các băn khoăn về sách của bản thân.
  • Hãy cho con một “quyền lực” lớn đối với công việc chọn sách này. Bất cứ cuốn sách nào bé tỏ ra hứng thú cũng đáng để bạn mua về nhà. Nếu có thể, hãy hạn chế nói “không” đến mức tối đa. Đừng quá lo lắng nếu cuốn sách bé chọn có vẻ quá ngắn, quá nhiều hình ảnh và không hàm chứa bài học lớn nào. Cái mà bạn cần để ngoài tầm với của trẻ là sách dành cho người lớn với nội dung nhạy cảm chứ không phải những cuốn sách thiếu nhi có nhiều tranh minh họa.
  • Đôi khi, do chưa đủ khả năng nhận thức, bé có thể sẽ chọn một cuốn sách dày cộp, có nội dung quá khó hiểu đối với thiếu nhi. Lúc này, thay vì từ chối bé thẳng thừng, bạn có thể sử dụng mẹo nhỏ sau đây để kiểm tra cả bé lẫn chính mình: Hãy mở một trang bất kỳ trong cuốn, cho con đọc và hỏi bé có bao nhiêu từ mà bé không hiểu nghĩa. Nếu số từ con không hiểu được từ 5 trở lên, hãy nói với bé rằng:“để đọc được cuốn sách này, con phải học thêm nữa và chúng ta sẽ mua nó sau khi con hiểu hết tất cả các từ”.
  • Nếu con thực sự muốn đọc một cuốn sách bạn biết rõ là quá khó, bạn vẫn có thể cho bé một cơ hội. Hãy đọc sách cùng con, mỗi ngày một chút và kiên nhẫn giải thích cho bé hiểu những từ ngữ xa lạ. Mặc dù lựa chọn này đòi hỏi bạn phải bỏ ra nhiều công sức, đây là cách tốt để bạn giúp con phát triển tư duy. Nếu việc giải thích của bạn không đạt thành công, con vẫn học được một bài học khác là không phải sự lựa chọn tự do nào cũng đem lại kết quả tốt đẹp.
  • Nếu bé đã chọn được một cuốn sách phù hợp và rất yêu thích nó, hãy tạo điều kiện để con tiếp cận với những cuốn khác đồng tác giả.
 
Hải Âu

Theo Readwritethink.org
Nguồn: http://www.phunuvagiadinh.vn/

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here

1 + thirteen =